We hebben stationaire gasdetectie, maar waar is dan het lek?
Een periodieke akoestische gaslekmeting vindt vrijwel elk lek, ook op hoogte en ongeacht het gassoort. Maar een meting vindt alleen de lekken die er op de meetdag al zijn. Een lek dat een week later ontstaat, lekt door tot de volgende ronde. Van alle lekken die blijven liggen, is dat de hardnekkigste categorie: alles wat tussen twee inspecties in ontstaat.
Het gangbare antwoord daarop is vaker meten. Dat helpt, maar hoe vaak je ook meet, een nieuw lek blijft onopgemerkt tot de eerstvolgende meting.
De andere route is continue bewaking, en die bestond tot nu toe vooral als concentratiemeting: stationaire gasdetectie die de lucht bewaakt op de plekken waar het veiligheidsrisico het grootst is. Onmisbaar voor de veiligheid. Maar een alarmdrempel op concentratie zwijgt bij een klein, chronisch lek, en gaat het alarm wel af, dan vertelt de melding niet waar het lekt.
Er bestaat al langer een stationaire ultrasone lekdetector, die continu naar lekgeluid luistert. Die meldt dat er binnen zijn bereik een lek is ontstaan, maar niet waar het lek zit.
Dat laatste is inmiddels veranderd. Er is een stationaire akoestische camera die alarm slaat en direct in beeld laat zien waar het lek zit.
Tot nu toe was de akoestische camera vooral een draagbaar inspectie-instrument: een groot aantal microfoons en een camerabeeld in één behuizing. Vast gemonteerd, met zicht op een breed deel van de installatie, werkt diezelfde combinatie continu. En omdat de camera het geluid van de uitstroming registreert en niet het gas zelf, maakt het gassoort niet uit: waterstof, methaan, stikstof of perslucht, om er een paar te noemen.
Deze stationaire camera’s zijn er inmiddels ook in uitvoeringen die geschikt zijn voor ATEX-zones. Daarmee kunnen ze hangen op de plekken waar ze het hardst nodig zijn.
De vraag vooraf is: welk deel van je leidingwerk en appendages wordt gecontroleerd, en hoe vaak?
De stationaire camera hoort op de plekken waar een lek direct gevaarlijk of kostbaar is, en waar tussen twee inspecties dus het meeste op het spel staat. Hangt daar al een concentratiemeting, dan voegt de akoestische camera de locatie toe, ongeacht de gassoort. Denk onder andere aan compressorruimtes, verlaadpunten en tankplaten, destillatiekolommen, opslagtanks, gasmeet- en regelstations en waterstofreformers.
Het deel van de installatie dat niet door stationaire detectie wordt gedekt, blijft het terrein van de periodieke ronde. Honderden meters leidingwerk vragen nog steeds om aflopen, en een camera die een hele fabriek ziet, bestaat niet.
Ook de grenzen van de methode zijn onveranderd: akoestische detectie werkt alleen bij lekken onder druk, en de akoestische camera meet geen concentratie. Of een ruimte veilig te betreden is, blijft een vraag voor de stationaire of persoonlijke gasdetectie. De camera vervangt dus niets. Hij voorkomt dat een nieuw lek onopgemerkt doorlekt tot de volgende inspectie.
Veiligheidsbewaking en lekopsporing zijn twee aparte disciplines. Nieuw is de laag daartussen: continue leklokalisatie op de kritieke punten. De periodieke meting dekt de plaats. De stationaire gasdetectie dekt de tijd. De stationaire akoestische camera dekt binnen zijn blikveld allebei.
Marcelinus Verkuil is specialist op het gebied van gas- en lekdetectie bij GasProtex, leverancier van akoestische gas- en persluchtlekdetectie voor de Nederlandse industrie, periodieke inspecties, maar ook stationair. Reageren kan via onze website.
Klik hier voor meer informatie over de stationaire akoestische gasdetectie
