Tekst: Leendert van der Ent | Beeld: Goal043

De bedrijfsbrandweer op chemiepark Chemelot gebruikt VR om veiligheidskritische instructies voor monteurs te trainen. Met de VR Builder-software kunnen bedrijven zelf gaming-elementen in een virtuele omgeving plaatsen voor dit soort ‘serious gaming’ toepassingen. Jeroen Trienes, creative director van Goal043, vertelt hoe dit in z’n werk gaat.

De bedrijfsbrandweer op chemiepark Chemelot in Geleen wil veiligheidskritische instructies voor monteurs trainen met behulp van Virtual Reality. Alleen: het gaat in totaal om 88 procedures. Hoe zijn al die procedures te verwerken in een game? “Aan de voorkant is het hoe dan ook maatwerk. Je zult nu eenmaal scans moeten hebben van de verschillende fabrieken waarin je monteurs wilt trainen”, zegt Jeroen Trienes, creative director van Goal043. Zijn bedrijf maakt serious games voor trainingen, onder andere met het oog op houding en gedrag van professionals.

3D locatiescans

Trienes vervolgt: “Je kunt die 3D-scans maken met ‘point clouds’, maar dat vergt enorm veel data. Denk aan 200 Gigabyte per fabriek – en er staan daar nogal wat fabrieken. Dat is een beetje veel om snel op een VR-bril te laden. Je kunt daar beter een wat ‘lichter’ draadmodel van maken. Daarmee heb je de basis voor de vertaling naar de weergave van de fabriek naar de VR-bril van de professional.” De meeste kosten zitten in het maken van de 3D-locatiescans. In de toekomst wil Goal043 het maken van die scans laagdrempeliger en goedkoper maken, door bijvoorbeeld de ingebouwde 3D-scanners van smartphones (zoals de iPhone 12) hiervoor te gebruiken.

Je kunt de software-bouwsteentjes voor ­handelingen gebruiken om zelf instructies in de ­virtuele fabrieken te plaatsen
Jeroen Trienes, Goal043

Bouwsteentjes

Als de digitale weergave van de realiteit die je wilt trainen is ingevoerd in de VR Builder, dan is de voorkant gereed. Wat volgt er dan dan? Trienes: “Voor de achterkant – het in het ruimtelijke model zetten van de procedures, handelingen en veiligheidsinstructies – is een toolkit voor visual editing beschikbaar. Daarin zitten blokjes software. Die kun je als bouwsteentjes met elkaar verbinden om alles te doen wat je wilt in de virtuele omgeving. Je kunt door de virtuele scan bewegen, je kunt hem onbeperkt schalen, roteren en er acties aan toevoegen.”

Intuïtief

Volgens Trienes werkt het allemaal behoorlijk intuïtief. Een eenvoudig voorbeeld van een interactie die in een scan te plaatsen zijn: de scan toont een klep waar rook uitkomt. De gebruiker kan tijdens een virtuele rondleiding door de fabriek handelen op dit soort situaties. Als de gebruiker de pols van ‘de speler’ omhoog beweegt, wordt de instructie bij het object zichtbaar. In dit geval is dat: draai de klep dicht. De rook verdwijnt dan.

Zelf doen

Eerst maakte Goal043 dergelijke procedures aan in de virtuele omgeving. Trienes: “Dat is onnodig duur voor de gebruiker: doordat de software steeds eenvoudiger is geworden, hoef je dit niet door een ICT-specialist te laten doen. Daarom hebben we de bedrijfsbrandweer als launching customer (eerste klant, red.) uitgelegd hoe je de software-bouwsteentjes voor handelingen kunt gebruiken om zelf instructies in de virtuele fabrieken te plaatsen. De gebruiker betaalt alleen een jaarlicentie op de VR Builder-software. In het geval van de bedrijfsbrandweer op Chemelot gaat het om twee licenties. Daarmee kan de organisatie tientallen instructies per jaar maken. Per instructie valt dat heel goedkoop uit. In de toekomst kan het aantal instructies voor de fabrieken op Chemelot uitgroeien naar wel 2.500, is de schatting.”

Gedrag

Beperkingen zijn er ook. “Dit soort serious games trainen handelingen en gedrag, maar niet zoiets als vingergevoel, handbewegingen of oog-handcoördinatie bij het uitvoeren van de handelingen. Daar is dit echt niet voor bedoeld, dat zou het veel te complex maken.” De ontwikkeling stelt de klant volgens Trienes in staat om trainingsacties eenmalig op te stellen en deze vervolgens naar behoefte aan te passen. De eerste ervaringen zijn inmiddels binnen. Trienes stelt vast: “Ze hebben heel positieve resultaten opgeleverd.” ● Dit artikel is gebaseerd op een presentatie gegeven tijdens het Online Event Virtual & Augmented Reality in Service van stichting World Class Maintenance op 15 maart 2021.

virtual realityserious gaminggamificationVR training