Vergroening betekent vooral ook een investering in de onderhoudstechnicus zelf, resulterend in meer kennis, nieuwe vaardigheden en een schonere, interessantere werkdag | Foto: AdobeStock
Europese wetgeving zoals de nieuwe Machinery Regulation dwingt industriële bedrijven om hun onderhoudswerk snel en ingrijpend te vergroenen. Onderzoekers van het MORE4Sustainability-project van de EU zien 5 redenen dat die verduurzaming in de praktijk heel gunstig uitpakt voor onderhoudsmensen op de werkvloer.
Het eindrapport van het MORE4Sustainability-project, dat eind 2025 werd afgerond, vat alle Europese verduurzamingswetten en -richtlijnen die de komende jaren impact hebben op de industriële onderhoudssector behapbaar samen. Het project was een initiatief van de Europese Unie. Het helpt industriële bedrijven in heel Europa de omslag naar een groene, energie-efficiënte toekomst te maken. Dat moet ook wel, want 24% van alle CO₂-uitstoot in Europa is afkomstig van de industrie, constateren de onderzoekers.
Impact op onderhoudstechnici
Het rapport gaat uitgebreid in op een aspect dat in het grote verduurzamingsverhaal nogal eens over het hoofd gezien wordt: de impact ervan op de onderhoudstechnicus zelf. Die impact blijkt eigenlijk heel positief, concluderen de onderzoekers van MORE4Sustainability. Verduurzaming van machineonderhoud heeft volgens hen vijf gunstige gevolgen: een betere onderhoudsstrategie, meer aandacht voor welzijn op de werkvloer, betere onderdelen, meer moderne hulpmiddelen en grotere investeringen in kennis en kunde.
Verduurzaming leidt tot minder werkstress, minder overwerk en minder tijdsdruk. Dat komt doordat bedrijven die vergroenen vaak aan de slag gaan met high precision maintenance (HPM): onderhoud met veel aandacht voor details, om machines zo efficiënt mogelijk te laten werken. Onderhoudstechnici zijn daar erg enthousiast over.
Veel onderhoudsstrategieën – van reactief tot proactief tot voorspellend onderhoud – focussen namelijk op het wanneer. Wanneer voer je onderhoud uit, en is dat het optimale moment? Bedrijven die verduurzamen, focussen echter steeds meer op het hoe en het wat: hoe voeren we ons onderhoud precies uit, wat doen we exact, en is dat op lange termijn de beste manier?
De onderzoekers analyseerden een chemische fabriek die vorig jaar de omslag naar HPM maakte: de hoeveelheid ‘noodwerk’ (ongeplande, kritieke reparaties) voor monteurs daalde van 24% naar een schamele 4% van de werktijd. Met als gevolg: minder tijds- en planningsdruk, en juist meer aandacht voor het inhoudelijke werk en best practices.
“Door HPM daalde de tijd die monteurs spendeerden aan noodreparaties van 24% naar 4%”
Een duurzaam bedrijf zorgt voor een gezondere werkomgeving. Verduurzamen doen bedrijven namelijk niet alleen om hun energiekosten te beperken of aan regels te voldoen. Ook het welzijn op de werkvloer is een belangrijk aspect. Elektrificatie, minder uitstoot en efficiënte, schone werkprocessen komen direct de gezondheid van de onderhoudsmonteur ten goede. Die werkt daardoor in een opgeruimde, schone omgeving waar minder schadelijke stoffen rondgaan.
Dat mes snijdt aan twee kanten: het is niet alleen prettig voor de persoon zelf, maar zorgt ook voor minder uitval door ziekte. Het maakt bovendien dat mensen met meer plezier naar hun werk komen, waardoor ze kwalitatief beter werk afleveren, schetsen de MORE4Sustainability-onderzoekers. Gezondheid en welzijn wordt door maar liefst 80 procent van de Europese industriële bedrijven genoemd als een van de drie belangrijkste doelstellingen van hun verduurzamingsstrategie.
Gezondheid & welzijn van medewerkers maakte in 2024 bij meer dan 60% van de bedrijven onderdeel uit van de duurzaamheidsstrategie en zal dat ook blijven doen (verwachting 2030). Daarmee is dit het onderwerp dat de meeste aandacht krijgt. | foto: MORE4Sustainability
Onderhoudstechnici krijgen de beschikking over kwalitatief hoogwaardigere onderdelen en verbruiksartikelen. Duurzaamheid betekent namelijk ook: zorgen dat je machines zo lang mogelijk meegaan en zo min mogelijk slijten. Dan hoef je ze immers minder snel te vervangen en niet zo vaak onderhoud te plegen.
Bedrijven die vol gas geven op verduurzaming, investeren in de praktijk dan ook vaak in kwalitatief betere onderdelen voor hun machines. Dat houdt in: minder goedkope namaak, en meer originele onderdelen zoals geleverd door de oorspronkelijke fabrikant (OEM-onderdelen). Die geven minder problemen, en dus minder gedoe.
“Onderhoud staat dan meer in het teken van optimalisatie dan reparatie”
4: Investeringen in IoT en hoogwaardige hulpmiddelen
Om exact dezelfde redenen investeren bedrijven die echt aan de slag gaan met verduurzaming ook in interessante, moderne hulpmiddelen, zoals AI-ondersteunde sensortechniek en IoT-apparatuur. Machinaal onderhoud staat dan veel meer in het teken van optimalisatie dan reparatie, zeggen de onderzoekers. Onderhoudstechnici gaan in toenemende mate aan de slag met sensoren en data vanuit IoT-systemen om machines zo efficiënt mogelijk te laten werken.
Het onderhoud is niet klaar als de machine ‘weer werkt’, maar als de machine optimaal functioneert. Dat maakt het werk interessanter en zorgt voor meer voldoening bij technici: je bent vaker creatief bezig en slim aan het bijsturen op basis van metingen en data, dan dat je continu storingen verhelpt.
Verduurzaming leidt tot meer investeringen in het personeel. HPM en het toepassen van moderne hulpmiddelen vraagt immers om nieuwe vaardigheden en kennis. De onderzoekers van MORE4Sustainability constateren dan ook dat “educatie, vaardighedentraining en kennisdeling” door voorlopers in de industrie nu al worden gezien als de belangrijkste ‘tactical enabler’ van industriële verduurzaming. Oftewel: bedrijven beseffen dat als ze willen verduurzamen, ze flink moeten investeren in de kennis en kunde van onderhoudspersoneel. De verwachting is dat onderhoudstechnici in Europa de gevolgen daarvan tussen nu en 2030 al gaan merken: je leert bijvoorbeeld omgaan met AI-gebaseerde analyses en HPM-gebaseerde werkwijzen.
Moetje
Verduurzaming voelt wellicht soms als een ‘moetje’ waartoe Europa de industriële sector ‘verplicht’. Maar vergroening in de industrie betekent niet alleen investeren in nieuwe, schonere machines en systemen. Het is vooral ook een investering in de onderhoudstechnicus zelf, resulterend in meer kennis, nieuwe vaardigheden en een leukere, schonere en interessantere werkdag.
